Wie een houtkachel of open haard heeft, kent het vast: het stookalert of code rood van de Stookwijzer. Maar wat betekenen die adviezen precies, ben je verplicht je eraan te houden en hoe stook je zo dat je zo min mogelijk overlast geeft? In deze blog zetten we het op een rij.
Wat was het stookalert?
Het stookalert was een oproep van het RIVM om tijdelijk geen hout te stoken. Het werd per provincie afgegeven als het weer ervoor zorgde dat rook slecht wegtrok, bijvoorbeeld bij windstil weer, of als de luchtkwaliteit al slecht was door fijnstof. In oktober 2024 heeft het RIVM het stookalert tijdelijk stopgezet, omdat de berichten overlapten met de Stookwijzer. Wie nu wil weten of stoken verstandig is, kijkt daarom naar de Stookwijzer.
Wat is de Stookwijzer?
De Stookwijzer is een adviesinstrument van het RIVM. Je vult je postcode in en ziet direct of het verstandig is om hout te stoken. Het advies is gebaseerd op de windsnelheid en de hoeveelheid fijnstof die al in de lucht zit. Je vindt de Stookwijzer op atlasleefomgeving.nl/stookwijzer. Daar staat ook een kaart van heel Nederland en een verwachting voor de komende uren.
Wat betekenen de codes?
| Code | Betekenis |
|---|---|
| Geel | Stoken kan, maar houd rekening met je omgeving. Houtstook kan altijd overlast geven. |
| Oranje | De omstandigheden zijn minder gunstig. Stook liever niet, of stook kort en zo schoon mogelijk. |
| Rood | Advies om geen hout te stoken. |
Sinds oktober 2024 geeft de Stookwijzer altijd code rood bij windkracht 2 of minder. Bij weinig wind blijft rook namelijk laag hangen en wordt hij nauwelijks verdund. Bij meer wind hangt de code af van de hoeveelheid fijnstof in de lucht. Het advies geldt voor blokken van zes uur, zodat je vooruit kunt kijken. Om 12:00 zie je bijvoorbeeld al het advies voor 18:00 tot 24:00.
Ben je verplicht je aan code rood te houden?
De Stookwijzer is een advies, geen verbod. Wel kunnen gemeenten eigen regels hebben voor houtstook en overlast. Heb je vragen over de regels in jouw woonplaats, neem dan contact op met je gemeente. Los van de regels is het verstandig en netjes om bij code rood de kachel uit te laten, zeker als je buren hebt die last hebben van rook.
Zo stook je schoner en geef je minder overlast
Wanneer je wel stookt, maakt de manier waarop je stookt een groot verschil voor de hoeveelheid rook.
- Stook alleen droog hout. Hout met minder dan 20% vocht brandt heter en schoner. Nat hout geeft veel rook en roet. Ons haardhout is ovengedroogd tot onder de 20% vocht. Lees ook waarom ovengedroogd haardhout?
- Steek aan van boven. Met de top-down-methode brandt het vuur vanaf het begin heet en schoon. Zie houtkachel aansteken.
- Geef voldoende lucht. Een smeulend vuur met de luchttoevoer dicht geeft de meeste rook. Laat het vuur goed branden.
- Stook nooit afval. Geen geverfd, gelakt of geïmpregneerd hout, geen karton of plastic.
- Laat je schoorsteen vegen. Een schone schoorsteen trekt beter en is veiliger.
- Kijk naar je schoorsteen. Zie je na het aansteken nog dikke, grijze rook, dan brandt het vuur niet goed.
Welk hout geeft de minste rook?
De droogte van het hout is belangrijker dan de houtsoort. Droog hardhout zoals eiken, beuken en essen brandt lang en gelijkmatig. Berken en elzen steken makkelijk aan, waardoor het vuur snel op temperatuur komt. Ook briketten branden schoon, omdat ze heel weinig vocht bevatten. Twijfel je welke houtsoort bij jou past, lees dan welk haardhout is het beste?
Veelgestelde vragen
Bestaat het stookalert nog?
Het RIVM heeft het stookalert in oktober 2024 tijdelijk stopgezet. Voor een actueel advies gebruik je de Stookwijzer.
Waar vind ik de Stookwijzer?
Op atlasleefomgeving.nl/stookwijzer. Vul je postcode in voor het advies in jouw buurt.
Waarom geldt code rood bij weinig wind?
Bij windkracht 2 of minder blijft rook laag hangen en wordt hij nauwelijks verdund. Uit meldingen blijkt dat de meeste overlast juist dan ontstaat.
Is stoken bij code rood verboden?
Nee, het is een advies. Gemeenten kunnen wel eigen regels hebben. Vraag bij twijfel je gemeente.
Hoe stook ik zo schoon mogelijk?
Gebruik droog hout met minder dan 20% vocht, steek aan van boven, geef voldoende lucht en stook nooit afval. Ons kachelhout is ovengedroogd en direct stookbaar.
Pingback: Welk hout gebruik je in de vuurkorf? Tips voor een mooi vuur